Wiele osób przez długi czas nie zdaje sobie sprawy, że to, czego doświadcza, nie jest już „zwykłym stresem”, ale sygnałem, że organizm potrzebuje wsparcia. Dlatego tak ważne jest, aby nauczyć się rozpoznawać pierwsze objawy.

Lęk, który nie mija.

Jednym z najczęstszych sygnałów ostrzegawczych jest utrzymujące się napięcie. To stan, w którym trudno się zrelaksować, a umysł nieustannie pracuje analizuje, przewiduje, tworzy czarne scenariusze. Nawet gdy obiektywnie wszystko jest w porządku, wewnętrzne poczucie zagrożenia nie znika.

Taki lęk nie pojawia się tylko w konkretnych sytuacjach zaczyna być obecny niemal codziennie i wpływa na sposób myślenia oraz przeżywania rzeczywistości.

Kiedy ciało zaczyna „mówić”.

Zaburzenia lękowe bardzo często objawiają się fizycznie. To jeden z powodów, dla których wiele osób najpierw trafia do lekarzy różnych specjalności, zanim odkryje prawdziwe źródło problemu.

Do najczęstszych objawów należą:

• kołatanie serca
• duszności lub uczucie braku powietrza
• zawroty głowy
• napięcie mięśni
• problemy żołądkowe

Badania medyczne często nie wykazują nieprawidłowości, a mimo to objawy są realne i uciążliwe. To dlatego, że układ nerwowy pozostaje w stanie ciągłej gotowości.

Napady lęku i utrata kontroli.

U niektórych osób lęk przybiera formę nagłych, intensywnych epizodów. Tak zwane ataki paniki pojawiają się niespodziewanie i mogą być bardzo przerażające. Towarzyszy im uczucie, że „zaraz coś się stanie” utrata kontroli, a nawet lęk przed śmiercią.

Choć trwają zwykle kilkanaście minut, ich wpływ może być znacznie dłuższy wiele osób zaczyna żyć w obawie przed kolejnym napadem.

Unikanie, które zawęża życie.

Naturalną reakcją na lęk jest unikanie tego, co go wywołuje. Problem polega na tym, że im częściej unikamy trudnych sytuacji, tym silniejszy staje się lęk.

Z czasem może to prowadzić do ograniczenia codziennego funkcjonowania rezygnacji ze spotkań, pracy, podróży czy aktywności, które kiedyś były normalną częścią życia.

Przemęczenie psychiczne i problemy ze snem.

Stałe napięcie odbija się także na organizmie. Pojawiają się trudności ze snem, uczucie zmęczenia mimo odpoczynku oraz problemy z koncentracją. Umysł nie ma kiedy się zregenerować, ponieważ nawet w nocy pozostaje w stanie czuwania.

Kiedy warto się zatrzymać i przyjrzeć sobie?

Granica między „zwykłym stresem” a problemem nie zawsze jest wyraźna. Warto jednak zwrócić uwagę na to, czy lęk:

• utrzymuje się przez dłuższy czas
• pojawia się bez konkretnej przyczyny
• utrudnia codzienne funkcjonowanie
• prowadzi do unikania różnych sytuacji

Jeśli zaczynasz mieć poczucie, że tracisz kontrolę nad swoim samopoczuciem to ważny sygnał, którego nie warto ignorować.

Co możesz zrobić, aby sobie pomóc?

Pierwszym krokiem jest zauważenie i nazwanie tego, co się dzieje. Samo uświadomienie sobie, że „to jest lęk”, często przynosi pewną ulgę i pomaga odzyskać dystans.

Pomocne mogą być także proste działania:

• świadome, spokojne oddychanie (wydłużony wydech działa uspokajająco)
• ograniczenie nadmiaru bodźców i stresu
• dbanie o regularny odpoczynek
• stopniowe mierzenie się z trudnymi sytuacjami zamiast ich unikania
• rozmowa z kimś zaufanym

Choć te kroki nie zastąpią profesjonalnej pomocy, mogą być ważnym wsparciem na początku drogi.

Kiedy zgłosić się po pomoc?

Nie trzeba czekać, aż objawy staną się bardzo nasilone. Warto skonsultować się ze specjalistą, gdy lęk zaczyna wpływać na codzienne życie lub po prostu budzi niepokój.

Psychoterapia pomaga zrozumieć źródła lęku i uczy skutecznych sposobów radzenia sobie z nim. W niektórych przypadkach pomocne może być także wsparcie lekarza psychiatry.

Lęk sam w sobie nie jest wrogiem jest sygnałem, że coś w naszym życiu wymaga uwagi. Problem pojawia się dopiero wtedy, gdy zaczyna przejmować kontrolę.

Jeśli rozpoznajesz u siebie opisane objawy, potraktuj to jako ważną informację o sobie i pierwszy krok w stronę zmiany. Nie musisz radzić sobie z tym samodzielnie.