- Zdrowie psychiczne
- 6 lutego,2025
- 0 Comments
Przeniesienie jest uniwersalną cechą życia człowieka. Są to wszystkie uczucia, fantazje, postawy, spostrzeżenia oraz oczekiwania wobec osoby w teraźniejszości, które są powtórzeniem reakcji wobec osób ważnych takich jak rodzeństwo, nauczyciele, dziadkowie, nieświadomie przeżywane we współczesnych relacjach. Przeniesienie jest wszechobecne i nie jest fantazją psychoanalizy. Istniało zawsze i będzie istnieć nadal. Jest czymś, w czym każdy z nas, absolutnie nieświadomie, tkwi.
W psychoterapii psychodynamicznej posługujemy się nieprzeciętnym terminem, który stanowi ważny aparat pracy terapeutycznej i jest to przeniesienie. Termin ten oznacza stan, w którym pacjent doświadcza terapeuty jako wyjątkowej postaci ze swojego życia. Cechy jak i uczucia konkretnej osoby wraz z ekspansją procesu terapeutycznego zostają przypisane przez pacjenta do psychoterapeuty. Cały proces przeniesienia zachodzi w sposób nieświadomy, umożliwia jednak zebranie dużego materiału dotyczącego relacji tworzonych w przeszłości. Terapeuta psychodynamiczny w czasie przebiegu psychoterapii jest nadzwyczaj zagłębiony w formę w jaką pacjent rozumie własne przeżycia, myśli, działania, a także w jaki sposób te przeżycia wpływają na jego życie doczesne.
Istotne znaczenie w procesie psychoterapii ma interpretacja przeniesienia. Regularna i stała praca na przeniesieniu podczas terapii generuje znacznie większe rozumienie własnych nastrojów i doświadczenia, co znacznie oddziałowuje na radzenie sobie z przeżyciami powstającymi z przeniesienia oraz pogłębienia własnej refleksyjności, umiejętność znoszenia frustracji. Przeniesienie daje pacjentowi sposobność do dostrzeżenia struktury i emocji, co do których zachodzi nieprzypadkowy proces powtarzalności.
Następstwa przeniesieniowe mogą być na pozór proste ale mogą się też odznaczać się sporą wielopłaszczyznowością i by je odnaleźć, konieczna jest długotrwała psychoterapia. Odkrycie reakcji przeniesieniowych pozwala psychoterapeucie postawić wstępną diagnozę, a pacjentowi umożliwia powtórnie i przede wszystkim świadomie przeżyć to, co zostało zepchnięte do nieświadomości. Treści wcześniej wyparte i pozostawione w nieświadomości mogą stać się przyczyną nerwicy. Zawartości wydobyte z nieświadomości pozwalają pacjentowi w sposób świadomy zmierzyć się z wewnętrznymi konfliktami, zrozumieć ich sens i ostatecznie doprowadzić do ich rozwiązania.
Przełomem jest leczenie Psychoterapią Skoncentrowaną na Przeniesieniu (TFP, z ang. Transcerence Focused Psychotherapy) pacjentów między innymi z problemami takimi jak:
- niepewność co do własnych celów, pragnień, tożsamości;
- zmienny obraz samego siebie;
- niestabilność w relacjach międzyludzkich;
- trudności w utrzymaniu stabilnej i stałej pracy;
- wybuchowość i impulsywność,
- ograniczona kontrola gwałtownych stanów emocjonalnych;
- zachowania autodestrukcyjne np. anoreksja, bulimia, cięcie się, lub próby samobójcze.
Psychoterapia skoncentrowana na przeniesieniu jest wyjątkowo trudną w leczeniu. Została stworzona specjalnie dla potrzeb zaburzeń z kręgu borderline. Niepowtarzalności tej terapii stanowią ściśle określone techniki leczenia na relacji między terapeutą i pacjentem. Ściśle rozważane są reakcje, odczucia, myśli emocje, które rodzą się w pacjencie w efekcie pogłębiania się tej korelacji. Szybko dochodzi do ożywienia intensywnych cykli emocjonalnych. Pacjent może w ramach bezpiecznej współpracy terapeutycznej doświadczać żywiołowych sytuacji. W zakątku gabinetu można nabrać do nich pewnego dystansu i pomalutku uczyć się rozumieć, a następnie kontrolować i zmieniać niszczące wzorce.
Celem psychoterapii psychodynamicznej jest oswobodzenie pacjenta od sztywno przyjętych sposobów przeżywania i odzyskanie przez niego przejrzystości, dzięki czemu w następstwie będzie widzieć ludzi i sytuacje w sposób jasny i niezależny od ciężaru przeszłych przeżyć. Choć relacja nawiązywana jest w dużej mierze w sposób zamierzony, łączy się z podobnymi uczuciami i dylematami do tych spotykanych przez pacjenta na co dzień. Daje to sposobność dokładnego przyjrzenia się sobie oraz relacji z drugim człowiekiem. Dzięki temu pacjent może nabrać nowej perspektywy widzenia siebie. Natomiast jeśli chcemy permanentnie poprawić swoje relacje z innymi i jakość swojego życia trudno o lepszy przepis na szczęście.
Literatura:
- Artykuły naukowe;
- Nancy McWilliams ”Diagnoza psychoanalityczna”
- Glen O. Gabbard „Psychiatria psychodynamiczna w praktyce klinicznej”
- John F. Clarkin, Peter Fonagy, Glen O. Gabbard „Psychoterapia psychodynamiczna zaburzeń osobowości”
Frank E. Yeomans, John F. Clarkin, Otto F. Kernberg „Psychoterapia skoncentrowana na przeniesieniu w leczeniu zaburzeń osobowości borderline”



